It’s a Wonderful (Scotch) World!

glen general 2
Μια ηλιόλουστη μέρα στο Glendiffich Distillery

Το συγκλονιστικό τοπίο της Σκωτσέζικης εξοχής, μια βραδιά με haggis και άπειρες στιγμές με φίνο ουίσκι. Όλα όσα έγιναν όταν βρέθηκα στα Distillery των ουίσκι Glenfiddich και Balvenie – της Μαρίας. Θ. Μασούρα

Την Σκωτία την αγαπώ, έχοντας την ήδη επισκεφθεί δύο φορές. Το ουίσκι, είναι ένας συναρπαστικός κόσμος που είχα πει πως φέτος θα εξερευνήσω εκτενώς. Έτσι η πρόσκληση από την Βάσσος Ηλιάδης Λτδ, για ένα ταξίδι στη Σκωτία ώστε να επισκεφθούμε τα Distillery των φημισμένων ουίσκι Glenfiddich και Balvenie, δεν μπορούσε να έρθει σε καλύτερη στιγμή.

Το Glenfiddich και το Balvenie Distillery βρίσκονται στην περιοχή Speyside, στα Highlands, κοντά στην πόλη Dufftown. Το Speyside, θεωρείται η “πρωτεύουσα” του ουίσκι στην Σκωτία, αφού έχει μεγάλη συγκέντρωση σε distillery. Τα ουίσκι της περιοχής Speyside, θεωρούνται τα πιο πολύπλοκα scotch, έχουν μια γλυκύτητα και μια κομψότητα, ελάχιστα τυρφώδη (peated) χαρακτήρα και είναι ιδιαίτερα αρωματικά. Και αν είσαι λάτρης του ουίσκι, θα γνωρίζεις πως το Glenfiddich είναι ένα από τα πιο γνωστά σκωτσέζικα ουίσκι και πως το Glenfiddich 12, είναι ένα από τα πιο δημοφιλή παγκοσμίως.

glen general

Η ιστορία

Όλα άρχισαν το καλοκαίρι του 1886 στην πόλη Dufftown, της περιοχής Speyside, στα ανατολικά της Σκωτίας. Ο William Grant, είχε διακαή πόθο να δημιουργήσει, μια μέρα, το καλύτερο “dram” στην κοιλάδα, με λίγα λόγια το καλύτερο ουίσκι. Με αποφασιστικότητα και με τη βοήθεια των εννιά παιδιών του, έκτισαν με τα χέρια τους κυριολεκτικά, ένα αποστακτήριο (distillery) το οποίο πρωτολειτούργησε τα Χριστούγεννα του 1887. Το όνομά του, Glenfiddich που στα γαελικά σημαίνει “ Η Κοιλάδα του Ελαφιού”. Μέχρι σήμερα, είναι από τα λίγα αποστακτήρια που παραμένουν ιδιοκτησία της οικογένειας.  Το 1963 ήταν μια χρονιά ορόσημο για την οικογένεια, αφού ο Sandy Grant Gordon, δισέγγονος του William Grant, αποφάσισε ότι το Glenfiddich ήταν τόσο σπουδαίο που έπρεπε να εξαχθεί εκτός Σκωτίας. Έτσι και έγινε. To Glenfiddich ήταν το πρώτο scotch που προωθήθηκε στρατηγικά στο εξωτερικό. Οι καταναλωτές ουίσκι που συνήθιζαν να πίνουν blended whisky, μπήκαν στον μαγικό κόσμο του single malt.  Και έτσι άρχισε μια μεγάλη πορεία με χρονιές- ορόσημο, όπως το 1987, που έκλεισαν 100 χρόνια από τη δημιουργία του Glenfiddich, to 2001 που κυκλοφόρησε το παλαιότερο single malt whisky, 64 χρονών, σε 61 μόνο μπουκάλια και το 2010, όταν μια απίστευτη χιονόπτωση, γκρέμισε μια αποθήκη, οι υπάλληλοι δούλευαν στους -19C για να σώσουν τα βαρέλια και προς τιμή τους δημιουργήθηκε το Glenfiddich Snow Phoenix.

glen outside

Στον κόσμο του Glenfiddich

Τί χρειάζεται για να γίνει ένα καλό ουίσκι; Η Αγία Τριάδα: Βύνη (Malt) Κριθαριού – Νερό – Μαγιά. Όταν η διαδικασία αυτή γίνεται από την παραγωγή ενός μόνο αποστακτηρίου, τότε μιλάμε για Single Malt. Ο τρόπος και η μαεστρία που χρησιμοποιούνται αυτά τα τρία συστατικά, διαχωρίζει το ένα brand ουίσκι από το άλλο. Τη διαδικασία αυτή, είδαμε από κοντά στην ξενάγηση στα «άδυτα» του Glenfiddich Distillery. Μια διαδικασία που από το 1887, παραμένει σχεδόν η ίδια.

Οι εγκαταστάσεις του Glenfiddich Distillery βρίσκονται σε ένα μαγευτικό χώρο. Οι αποθήκες, το αποστακτήριο, το κατάστημα, τα γραφεία είναι στεγασμένα σε μικρά σπίτια με στέγες και όλα είναι περιτριγυρισμένα από πράσινο.

glen shop

Το πρώτο βήμα της διαδικασίας, είναι να μετατραπεί το άμυλο από το κριθάρι σε σάκχαρα για να γίνει το αλκοόλ. Για να γίνει αυτό, το κριθάρι πρέπει να περάσει από τη διαδικασία της βλάστησης. Το πρώτο μέρος αυτής της διαδικασίας είναι το «malting». Καταρχάς, το κριθάρι μουλιάζει σε ζεστό νερό 2-3 μέρες (steeping). Έτσι “ξεγελιέται”, μεγαλώνει και απελευθερώνονται άμυλα. Ακολούθως, το κριθάρι θα απλωθεί στο πάτωμα, σε ένα κτίριο που ονομάζεται malting house και θα «γυρίζεται» τακτικά για να παραμένει σταθερή η θερμοκρασία ή  θα τοποθετηθεί σε μεγάλα δοχεία που περιστρέφονται. Όταν το κριθάρι αρχίσει να βλαστάει, η διαδικασία πρέπει να σταματήσει για να μην καταστραφούν τα άμυλα. Αυτό γίνεται στεγνώνοντας το κριθάρι, με φωτιά ή χρησιμοποιώντας peat εάν επιθυμείται ένα αποτέλεσμα καπνιστού ουίσκι. Έτσι το κριθάρι ονομάζεται πλέον malt και αλέθεται.

Στο δεύτερο βήμα, ζεστό νερό προστίθεται στην αλεσμένη βύνη (malt) και εμπλουτίζεται με τα σάκχαρα και τα ένζυμα της. Εδώ είναι σημαντικός ο ρόλος του νερού. Στο Glenfiddich, χρησιμοποιείται νερό από την πηγή Robbie Dhu. Ο συνδυασμός βύνης και νερού, ονομάζεται «mash». Ακολούθως μπαίνει σε ένα μεγάλο δοχείο, το «mash tun» ανακατεύεται για ώρες. Αφού τα σάκχαρα διαλυθούν, μαζεύονται στον πάτο του mash tun και προκύπτει τότε ένα καφέ υγρό, το «wort».

Στο τρίτο στάδιο, το wort μπαίνει σε μεγάλα ξύλινα tank, τα washback. Προστίθεται η μαγιά και γίνεται η ζύμωση, μια παρόμοια διαδικασία με την μπύρα. Το αποτέλεσμα είναι το wash που είναι χαμηλό σε αλκοόλ ( περίπου 5-10% ABV).

Glen Washback

Στο τέταρτο στάδιο γίνεται η απόσταξη. Στη Σκωτία, το wash περνά δύο φορές από απόσταξη. Μπήκαμε στο δωμάτιο όπου γίνεται το distillation, μέσα σε τεράστια και εντυπωσιακά χάλκινα pot stills. Το μέγεθος και το σχήμα του pot still, παίζει σημαντικό ρόλο στη γεύση και το χαρακτήρα του τελικού αποτελέσματος. Μετά από διαδικασίες απόσταξης και προσεκτικής παρακολούθησης στο σωστό timing, γίνεται το cut και συλλέγεται ένα υγρό το οποίο οδηγείται στα βαρέλια. Στο Glenfiddich, περίπου μόνο το 65% αυτού του υγρού, η ανώτερη ποιότητα δηλαδή, συλλέγεται.

Pot Stills Glen
Τα υπέροχα Pot Stills του Glenfiddich!

Το τελικό βήμα, είναι η ωρίμανση και παλαίωση μέσα στο βαρέλι, μια μαγευτική διαδικασία. Το είδος των δρύινων βαρελιών π.χ. bourbon cask, sherry cask παίζει καθοριστικό ρόλο, στη γεύση, τα αρώματα και το τελικό χρώμα που θα πάρει αυτό το επιλεγμένο υγρό. Σύμφωνα με τη σκωτσέζικη διαδικασία, το ουίσκι, πρέπει να ωριμάσει για τουλάχιστον 3 χρόνια, σε βαρέλια.  Εμείς επισκεφθήκαμε 2 δωμάτια όπου φυλάγονται cask με ουίσκι, διαφόρων χρονών. Μια πληροφορία που μου άρεσε είναι ότι κατά τη διάρκεια των χρονών, ένα ποσοστό – περίπου 2%- από το ουίσκι εξατμίζεται. Σύμφωνα με την παράδοση, αυτό το ποσοστό ονομάζεται Angel’s Share, το ουίσκι δηλαδή που όταν εξατμίζεται ανεβαίνει ψηλά στους αγγέλους και είναι το μερίδιο τους.

Υπήρχε όμως ένα συγκεκριμένο και πολύ σπουδαίο δωμάτιο φύλαξης και ωρίμανσης βαρελιών που επισκεφθήκαμε και σε αυτό θα κάνω ιδιαίτερη αναφορά. Γιατί σπουδαίο; Γιατί εκεί λαμβάνει χώρα η μέθοδος Solera Vat, που δημιούργησε το 1998, ο 5ος Malt Master. Πρόκειται για ένα τεράστιο βαρέλι, το οποίο χρησιμοποιείται για να δημιουργηθεί το Glenfiddich 15 χρονών. Το συγκεκριμένο ουίσκι αποτελείται από διαφόρων ηλικιών ουίσκι που ωριμάζουν σε τριών ειδών δρύινα βαρέλια που τα δύο φύλαγαν πριν αμερικάνικο bourbon, πορτογαλέζικο sherry ενώ το ένα είναι καινούριο. Ακολούθως αυτά τα ουίσκι “παντρεύονται” σε ένα τεράστιο, επιβλητικό βαρέλι, το Solera vat.  Αυτό το βαρέλι, ποτέ δεν αδειάζει, μένει μόνο μέχρι τη μέση μέχρι να ξαναγεμίσει. Το αποτέλεσμα είναι ένα σπουδαίο ουίσκι με ωραία, πολύπλοκα αρώματα sherry, εσπεριδοειδών και ταυτόχρονα φινετσάτη και ισορροπημένη γεύση με νότες από σταφίδες, καραμελωμένα φρούτα, κάποια γλυκύτητα και μπαχαρικά.

Η κατάληξη αυτής της πρώτης υπέροχης μέρας στο Glenfiddich Distillery τελείωσε με τον πιο σωστό τρόπο, μια γευσιγνωσία 6 από τα πιο εμβληματικά ουίσκι του brand. Δοκιμάσαμε Glenfiddich 12, 15, 18, 21, 25 και 30 χρονών. Μαζί μας στη γευσιγνωσία, είχαμε την τιμή να έχουμε τον David Stewart, Master Blender και Malt Master για την William Grant & Sons από το 1962 και ο οποίος πρόσφατα τιμήθηκε από τη Βασίλισσα της Αγγλίας με ΜΒΕ για την προσφορά του στον κόσμο του σκωτσέζικου ουίσκι.

tasting Glen
Δοκιμάζοντας 6 διαφορετικά Glenfiddich με τον Malt Master της William Grant & Sons, David Stewart.

Πριν φύγουμε, επισκεφθήκαμε το κατάστημα όπου εκεί εμφιαλώσαμε το δικό μας Glenfiddich, ένα 15χρονο, το οποίο μετά σφραγίστηκε, υπογράφηκε και φέρει το όνομα του καθενός μας. Ένα ουίσκι , για ιδιαίτερες στιγμές!

glen maria
How to bottle your own whisky!

Στον κόσμο των βαρελιών

Η επόμενη μέρα, ήταν αφιερωμένη στο Balvenie Distillery, που βρίσκεται κοντά στο Glenfiddich Distillery.

Πριν όμως μπούμε στα ‘άδυτα’ του Balvenie, επισκεφθήκαμε το Cooperage, δηλαδή το βαρελοποιείο της William Grant & Sons. Από το 1957, ο Charles Gordon, επέμενε να υπάρχουν επί τόπου, εξειδικευμένοι και επιδέξιοι χαλκουργοί, ώστε να υπάρχει καλύτερος έλεγχος της ποιότητας των βαρελιών και έτσι να αναπτύσσεται το ουίσκι σε πολύ καλά cask . Το 1959 χτίστηκε ένα cooperage το οποίο υπάρχει μέχρι σήμερα. Μάλιστα, τα εργαλεία που χρησιμοποιούν οι χαλκουργοί για να φτιάξουν περίπου 10 μεγάλα βαρέλια τη μέρα και 40 μικρά καθημερινά, είναι τα ίδια που χρησιμοποιούνταν και στις αρχές. Το Glenfiddich και το Balvenie, είναι από τα λίγα distillery που διαθέτουν δικό τους cooperage.

cooperage
Στο Cooperage της William Grant & Sons

Στον κόσμο του Balvenie

Το Balvenie έχει ένα πολύ σημαντικό στοιχείο: Είναι το μοναδικό single malt ουίσκι που δημιουργείται με παραδοσιακές μεθόδους. Κάτι που συντείνει σε μεγάλο βαθμό στη μοναδικότητα αλλά και την σπουδαιότητα αυτού του brand. Στη ξενάγηση μας στο Balvenie Distillery, είδαμε αυτές τις μεθόδους. Αρχίσαμε από το δωμάτιο που μαζεύεται το κριθάρι, το οποίο έχει πρώτα “φουσκώσει” με νερό από πηγή που βρίσκεται σε λόφους πάνω από το αποστακτήριο. Ακολούθως αυτοί οι “λόφοι” με κριθάρι απλώνονται με τεράστιες σκούπες στο malting floor και μετά να γυρίζονται περίπου κάθε 4 ώρες. Σημείωσε πως υπάρχουν μόνο 6 malting floor στην Σκωτία. Πολύ από το κριθάρι, καλλιεργείται από την ίδια την εταιρεία σε εκτάσεις γύρω από το αποστακτήριο του Balvenie, διασφαλίζοντας έτσι τη σωστή ποιότητα. Ακολούθως το κριθάρι, στεγνώνει, με φωτιά από το δωμάτιο πιο κάτω ενώ μερικές φορές χρησιμοποιείται και τύρφη (peat).

balvenie malting floor
Το Malting Floor εντός του Balvenie Distillery

Μαζί μας στην ξενάγηση ήταν o Dennis McBain, μια θρυλική φιγούρα της William Grant & Sons, αφού εργάζεται ως coppersmith στην εταιρεία από το 1959. Αυτό σημαίνει ότι είναι από τους πλέον πεπειραμένους χαλκουργούς στον κόσμο του ουίσκι και ξέρει πολύ καλά πως να φτιάχνει, να συντηρεί και να επιβλέπει τα χάλκινα pot still.

balvenie pot stills
Τα pot stills του Balvenie

Αφού εμφιαλώσαμε το δικό μας Balvenie, όπου ο κ. McBain μας έδειξε πώς να παίρνουμε ουίσκι από το βαρέλι με το παραδοσιακό εργαλείο και μας αφηγήθηκε υπέροχες ιστορίες από τα distillery, συνεχίσαμε με γευσιγνωσία.

Έξι υπέροχα Balvenie, μας περίμεναν να τα δοκιμάσουμε. Το θρυλικό Double Wood 12, το Single Barrel 15, το Double Wood 17 χρονών, το Balvenie 21 χρονών παλαιωμένο σε βαρέλι port, το Single Barrel 25 και το Balvenie 30 χρονών.

balvenie tasting
Δοκιμάζοντας έξι απίθανα ουίσκι Balvenie

Οι δύο μέρες, γεμάτες εμπειρίες και εξαιρετικό ουίσκι στην υπέροχη Σκωτία, τελείωσαν όπως έπρεπε, με ένα παραδοσιακό σκωτσέζικο δείπνο. Δεν θα μπορούσα να μην δοκιμάσω το Haggis, το οποίο μάλιστα συνοδεύτηκε από μια ολόκληρη τελετή, όπου ένας σκωτσέζος, φορώντας την παραδοσιακή στολή, μας απήγγειλε το ποίημα του εθνικού ποιητή, Robert Burns, ο οποίος το έγραψε για να δείξει την αγάπη του προς το Haggis. Εγώ, από την άλλη για να το εκτιμήσω, το συνόδευσα με ένα υπέροχο Balvenie 14 Year old Caribbean Cask!

haggis
Haggis και Balvenie 14 year old Caribbean Cask : Oh Yes!

Slàinte!

 Τα ουίσκι Glenfiddich και Balvenie ανήκουν στην οικογένεια William Grant & Sons που ενεργοποιείται στον τομέα των premium οινοπνευμάτων από το 1887 και αντιπροσωπεύει κορυφαία brands όπως τα Grant’s, Glenfiddich, Hendrick’s Gin, Monkey Shoulder, Sailor Jerry και άλλα. Ο αποκλειστικός αντιπρόσωπος για την Κύπρο είναι η εταιρία Βάσσος Ηλιάδης Λτδ.

 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *